แบบจำลองพลวัตรระบบในการวางแผนบริหารจัดการกำลังคนด้านสุขภาพ (system dynamics modelling)

Home / บทความทั้งหมด / E-MAGAZINE / แบบจำลองพลวัตรระบบในการวางแผนบริหารจัดการกำลังคนด้านสุขภาพ (system dynamics modelling)
แบบจำลองพลวัตรระบบในการวางแผนบริหารจัดการกำลังคนด้านสุขภาพ (system dynamics modelling)

สวค. เดินหน้าพัฒนาแบบจำลองพลวัตรระบบ หวังก้าวข้ามข้อจำกัดการวางแผนพัฒนากำลังคนด้านสุขภาพระยะยาว

อย่างที่ทราบกันดีว่าจำนวนบุคลากรในระบบสุขภาพกับความต้องการบริการสุขภาพของประชาชนในประเทศไทย ยังไม่แปรผันไปในทิศทางเดียวกัน ความขาดแคลน และการกระจุกตัวของวิชาชีพต่างๆ ยังคงเป็นปัญหาท้าทายระบบสุขภาพของบ้านเราอยู่ แม้จะมีการวางแผนการผลิต และการบริหารจัดการกำลังคนด้านสุขภาพมาอย่างต่อเนื่อง ทั้งนี้เกิดจากการวางแผนกำลังคนด้านสุขภาพที่ผ่านมายังเต็มไปด้วยข้อจำกัดมากมาย เช่น การคิดแบบแยกส่วนตามวิชาชีพ การคิดเฉพาะผู้ให้บริการสุขภาพในภาครัฐ ขาดมุมมองเชิงพลวัตรและใช้เพียงฉากทัศน์ (scenario) เดียวในการวางแผนกำลังคนด้านสุขภาพ สำนักงานวิจัยและพัฒนากำลังคนด้านสุขภาพ (สวค.) ภายใต้สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ (IHPP) จึงได้มีแนวคิดในการพัฒนาเครื่องมือที่จะใช้ประกอบการตัดสินใจทางนโยบายด้านกำลังคน ด้วยเทคนิคการพัฒนาแบบจำลองพลวัตรระบบ หรือ “System dynamics modelling” ขึ้น ภายใต้ชื่อโครงการการใช้แบบจำลองพลวัตรระบบในการวางแผนบริหารจัดการกำลังคนด้านสุขภาพ ในระยะ 10 ปีข้างหน้า  เพื่อพัฒนาข้อเสนอเชิงนโยบายและการวางแผนบริหารจัดการกำลังคน รองรับการจัดบริการสุขภาพในระดับเขตในระยะ 10 ปีข้างหน้า โดยเป็นการศึกษาความต้องการกำลังคนด้านสุขภาพของประชากรที่คำนึงถึงหลายปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความต้องการกำลังคน เช่น ระบาดวิทยา และรูปแบบการจัดบริการสุขภาพทั้งในและนอกโรงพยาบาล ดำเนินการวิจัยโดยการมีส่วนร่วมของคณะกรรมการบริหารสุขภาพระดับเขตและผู้เกี่ยวข้อง สร้างแบบจำลองความสัมพันธ์ของปัจจัยที่เกี่ยวข้องด้วยเทคนิคการวิเคราะห์พลวัตรระบบ และใช้วิธี Group Model Building ในการสร้างแบบจำลองเพื่อให้ผู้เกี่ยวข้องทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการค้นหาปัญหา และวิเคราะห์ความต้องการกำลังคนด้านสุขภาพ ทีมงานวิจัยประกอบด้วย ดร.กฤษดา แสวงดี เป็นหัวหน้าโครงการ  นพ.ขวัญประชา เชียงไชยสกุลไทย ทพญ.วรารัตน์ ใจชื่น  และ นพ.ฑิณกร โนรี เป็นนักวิจัย โครงการนี้มีเป้าหมายในการพัฒนาแบบจำลองพลวัตรระบบสำหรับใช้ประกอบการวางแผนระบบบริการและการบริหารจัดการกำลังคนใน 5 สาขาโรค ซึ่งแต่ละแบบจำลองอยู่ในขั้นตอนการพัฒนาร่วมกับทีมผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขาโรค

โครงการศึกษา System dynamics modelling นี้มีระยะเวลา 8 เดือน ขณะนี้อยูระหว่างการดำเนินโครงการ โดยในวันที่ 13 ธันวาคม ที่ผ่านมา ทีมนักวิจัย และ ดร.พาสน์ ทีฆทรัพย์ ผู้เชี่ยวชาญด้าน System dynamics และเป็นที่ปรึกษาของโครงการได้เดินทางไปรับฟังข้อเสนอแนะจากตัวแทนทีมผู้ให้บริการสุขภาพสาขาโรคไตในเขตบริการสุขภาพที่ 9 นำทีมโดย นพ.ปกรณ์ ตุงคะเสรีรักษ์ ประธานกรรมการ service plan สาขาโรคไต เขตสุขภาพที่ 9